Polis ve Memur Adaylarının Mülakat İsyanı Yargıya Taşınıyor

Kamu personeli seçme süreçlerinde, özellikle Emniyet Genel Müdürlüğü (POMEM, PAEM, Bekçilik) ve askeri okul alımlarında son aşama olan sözlü mülakatlar ile sağlık raporu elemeleri kamuoyunda tartışma yaratmaya devam ediyor. Yazılı sınavlarda ve fiziki yeterlilik parkurlarında yüksek puanlar alarak başarı gösteren birçok aday, mülakat komisyonlarında hiçbir somut gerekçe gösterilmeden veya objektif olmayan kriterlerle elendiklerini iddia ederek çareyi bağımsız yargıda arıyor. Benzer şekilde, eşkâl belirleyici dahi olmayan ufak yara izleri nedeniyle sağlık heyetlerinden geçemeyen gençler de idare mahkemelerinin kapısını çalıyor.

İdare Mahkemeleri ve Danıştay; adaya sorulan soruların kura ile belirlenmediği, verilen cevapların komisyon üyelerince tutanağa bağlanmadığı veya “Neden başarısız sayıldığının” altı doldurulmayan mülakatları hukuka aykırı bularak iptal kararları veriyor. Uzmanlar, gençlerin kariyerlerini ve hayallerini doğrudan etkileyen bu tür idari davalarda başarılı olabilmek için sürecin başından itibaren spesifik emsal kararlara hakim, deneyimli bir hukuk bürosuyla ilerlemenin ve doğru savunma stratejisi kurmanın şart olduğunu vurguluyor.

Mülakat süreçlerindeki bu subjektiflik, sadece adayın o anki performansıyla sınırlı kalmayıp, idarenin takdir yetkisini hukuk dışı bir alana kaydırmasına neden olabilmektedir. Yargı kararları, mülakatın sadece bir “sohbet” değil, denetlenebilir bir “sınav” olması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır. Bu kapsamda, adaya yöneltilen soruların zorluk derecesi, verilen cevapların bilimsel doğruluğu ve komisyon üyelerinin her bir kriter için verdiği puanların gerekçelendirilmesi, iptal davalarının temel dayanağını oluşturur. Hukuki bir denetim mekanizması işletilmediği takdirde, liyakat ilkesi zedelenmekte ve yüksek puanlı adayların sistem dışına itilmesi kurumsal verimliliği de olumsuz etkilemektedir.

Özellikle sağlık raporu nedeniyle elenen adaylar için ise süreç, tam teşekküllü hastanelerden alınacak “sağlam” raporları ve Hakem Hastane tayinleri ile bambaşka bir boyuta taşınmaktadır. Yönetmeliklerin katı maddeleri arasında sıkışan adaylar, aslında görev yapmalarına engel teşkil etmeyen basit tıbbi durumlar sebebiyle elendiklerinde, idari yargı bu işlemleri “ölçülülük” ilkesi çerçevesinde iptal edebilmektedir. Ankara İdare Mahkemeleri nezdinde açılacak bu davalar, adayın sadece geçmişteki emeğini korumakla kalmaz, aynı zamanda gelecekteki mesleki onurunu da iade eder. Doğru emsal kararlar ve teknik tıbbi mütalaalarla desteklenen bir dava süreci, mülakat ve sağlık elemesi mağdurları için adaletin kapısını aralayan en somut anahtardır.