Nisan ayında İran semalarında düşen ABD F-15 pilotu, kurtarma sonrası verdiği ifadede gökyüzünde gördüğü denizanası benzeri İran drone formasyonunu anlattı. ABD istihbaratı, bu yeni kabiliyet ihtimalini tartışıyor.
Nisan ayında İran semalarında düşen bir ABD F-15 savaş uçağının pilotunun, kurtarılmasının ardından verdiği ifadeler ABD istihbaratında yeni tartışmaları alevlendirdi. Pilot, uçağından fırlamadan hemen önce gökyüzünde birbirine bağlıymış gibi hareket eden çok sayıda İran yapımı drone gördüğünü bildirdi. Bu gözlem, İran’ın drone teknolojisindeki potansiyel yeni kabiliyetlerine dair soruları gündeme getirdi.
CNN International’a konuşan kaynaklara göre, pilot drone’ların tekil hareketler yerine senkronize bir şekilde, adeta bir ağ gibi davrandığını tarif etti. Büyük drone’ların altında daha küçük birimlerin yer aldığı ve bu yapının denizanasını andırdığı belirtildi. Bir kaynak, pilotun “Büyük drone’ların altında bacak gibi görünen küçük drone’lar vardı. Birlikte hareket ediyorlardı” şeklindeki ifadesini aktardı. Başka bir kaynak ise pilotun havada adeta bir “drone’dan mayın tarlası” gördüğünü söylediğini ekledi.
Pilotun bu sıra dışı ifadesi, ABD istihbarat birimleri arasında İran’ın daha önce bilinmeyen bir drone teknolojisi geliştirmiş olabileceği ihtimalini doğurdu. Ancak pilotun kaza sonrası yaşadığı sarsıntı nedeniyle gördüklerinin netliği konusunda da değerlendirmeler yapıldı. İstihbarat yetkilileri, pilotun bilinmeyen bir drone kabiliyetine mi tanık olduğu, İran’ın bir deneme mi yaptığı yoksa çölde oluşan bir serap mı gördüğü gibi olasılıkları masaya yatırdı. Pilotun ifadesini alan yetkililerin, gördüklerinden emin olup olmadığını sorguladığı belirtildi.
F-15 uçağının düşme nedenine ilişkin soruşturma devam ederken, pilotun gördüğünü belirttiği drone formasyonunun kazada rol oynayıp oynamadığı ihtimali de değerlendiriliyor. Kaynaklara göre, pilotun tarif ettiği sistemin teknik karşılığı “one-to-many meshed networking” olarak biliniyor. Bu sistem, tek bir operatörün birden fazla drone’u eş zamanlı olarak yönetmesine imkan tanıyor. ABD istihbaratının daha önce İran’ın bu seviyede bir kabiliyete sahip olduğunu düşünmediği, ancak İran’ın drone teknolojisi alanında Rusya ve Çin’den destek aldığına dair raporların bulunduğu ifade edildi.
Drone savaşı ve savunma teknolojileri uzmanı Emma Bates, CNN’e yaptığı değerlendirmede, böyle bir sistemin ciddi bir tehdit oluşturabileceğini belirtti. Bates, drone’ların koordineli hareket ederek belirli bir şekli koruyabilmesi ve üzerlerinde patlayıcı taşıması durumunda bunun çok etkili bir saldırı yöntemi olabileceğini vurguladı. Bu dikkat çekici iddia, ABD ile İran arasında devam eden müzakere sürecinin sürdüğü bir dönemde gündeme geldi.
